Vật liệu Polime – Chất dẻo, Tơ, Cao su và Keo dán

1. Chất dẻo (Nhựa)

Chất dẻo là những vật liệu polime có tính dẻo (biến dạng khi chịu tác dụng của nhiệt hay áp lực và giữ nguyên sự biến dạng đó khi thôi tác dụng).

• Polietilen (PE): Trùng hợp từ etilen. Dùng làm màng mỏng, túi nilon, bình chứa.
• Poli(vinyl clorua) (PVC): Trùng hợp từ vinyl clorua (CH₂=CHCl). Rất bền, dùng làm ống dẫn nước, vỏ bọc dây điện, da giả.
• Poli(metyl metacrylat) (Thủy tinh hữu cơ PMM): Trong suốt, cho ánh sáng truyền qua rất tốt, dùng làm kính ôtô, kính máy bay, răng giả.
• Nhựa Phenol-fomanđehit (PF): Gồm 3 dạng novolac, rezol và rezit. Nhựa rezit (bakelit) có mạng không gian chịu nhiệt cực tốt, dùng làm vỏ ổ cắm điện, linh kiện ô tô.

2. Tơ

Tơ là những vật liệu polime hình sợi dài và mảnh, độ bền nhất định.

• Tơ thiên nhiên: Bông, len, tơ tằm. (Thành phần là xenlulozơ hoặc protein).
• Tơ nhân tạo (Bán tổng hợp): Tơ visco, tơ axetat (chế tạo từ xenlulozơ của gỗ).
• Tơ tổng hợp:
  • Tơ poliamit: Nilon-6, Nilon-6,6, Nilon-7 (Capron). Kém bền trong môi trường axit/kiềm do có liên kết amit dễ bị thủy phân. Dùng dệt vải may mặc, làm bít tất, dây cáp, lưới đánh cá.
  • Tơ polieste: Tơ lapsan. Bền hơn tơ poliamit, ít thấm nước, hay dùng may đồ thể thao.
  • Tơ vinylic (Tơ nitron hay olon): Trùng hợp từ acrilonitrin (CH₂=CH-CN). Rất dai, giữ nhiệt tốt, được dùng để đan áo rét (len nhân tạo).

3. Cao su

Cao su là vật liệu polime có tính đàn hồi.

• Cao su thiên nhiên: Trích từ mủ cây cao su. Thành phần chính là poli-isopren. Cấu trúc mạng thẳng nên kém bền nhiệt, dễ bị mòn.
• Cao su lưu hóa: Cao su thiên nhiên đun với 2-3% Lưu huỳnh. Các cầu nối đi-sunfua (-S-S-) nối các mạch cao su lại thành mạng không gian. Cao su lưu hóa đàn hồi tốt hơn, chịu nhiệt, lâu mòn hơn rất nhiều (dùng làm lốp xe).
• Cao su tổng hợp: Cao su Buna (từ buta-1,3-đien), Cao su Buna-S (đồng trùng hợp với stiren), Cao su Buna-N (đồng trùng hợp với acrilonitrin, có tính chịu dầu mỡ cực tốt).

4. Keo dán

Là vật liệu polime có khả năng kết dính các vật liệu khác lại với nhau. Phổ biến như keo dán epoxi, keo ure-fomandehit, và hồ dán (tinh bột).