CH₄ (Metan / Methane) là ankan (hydrocacbon no) đơn giản nhất, là thành phần chính của khí thiên nhiên (70-95%) và khí bùn ao. Trong phân tử CH₄, nguyên tử Cacbon ở trạng thái lai hóa sp³ tạo 4 liên kết đơn C-H hướng về 4 đỉnh của một hình tứ diện đều. CH₄ có tính chất hóa học đặc trưng của Hydrocacbon no: phản ứng thế với Halogen (Cl₂, Br₂), phản ứng phân hủy nhiệt và phản ứng cháy tỏa nhiệt lớn.
1. Thông Tin Tổng Quan về Metan (CH₄)
| Thuộc tính | Giá trị |
|---|---|
| Tên IUPAC / Quốc tế | Methane |
| Công thức phân tử | CH₄ |
| Phân tử khối (M) | 16,04 g/mol (nhẹ hơn không khí, d = 16/29 ≈ 0,55) |
| Góc liên kết H-C-H | 109,5° (Cấu trúc tứ diện đều) |
| Trạng thái chuẩn | Khí không màu, không mùi, ít tan trong nước |
2. Tính Chất Hóa Học & Phương Trình Phản Ứng
2.1 Phản ứng Thế với Halogen (Clo, Brom có ánh sáng)
$$CH_4 + Cl_2 \xrightarrow{ánh,sáng} CH_3Cl + HCl \quad \text{(Clo hóa thế nấc 1 - Cloetan)}$$
$$CH_3Cl + Cl_2 \xrightarrow{ánh,sáng} CH_2Cl_2 + HCl$$
$$CH_2Cl_2 + Cl_2 \xrightarrow{ánh,sáng} CHCl_3 + HCl \quad \text{(Clorofom)}$$
$$CHCl_3 + Cl_2 \xrightarrow{ánh,sáng} CCl_4 + HCl \quad \text{(Cacbon tetraclorua)}$$
2.2 Phản ứng Nhiệt Phân (Tạo Axetilen C₂H₂)
$$2CH_4 \xrightarrow{1500°C, làm,lanh,nhanh} C_2H_2\uparrow + 3H_2\uparrow$$
Ứng dụng: Phương pháp công nghiệp quan trọng nhất điều chế Axetilen (C₂H₂).
2.3 Phản ứng Cháy (Oxy hóa hoàn toàn)
$$CH_4 + 2O_2 \xrightarrow{t°} CO_2 + 2H_2O \quad (\Delta H = -890,kJ/mol)$$
3. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Phản ứng đặc trưng của Metan (CH₄) là phản ứng gì?
Phản ứng đặc trưng nhất của Metan (và họ Ankan nói chung) là phản ứng thế với Halogen (như Cl₂, Br₂) khi có chiếu sáng. Khí CH₄ không làm mất màu nước Brom ở điều kiện thường.
Các phương trình phản ứng phổ biến
Tài liệu tham khảo
- ▶ CH3COONa + NaOH → Na2CO3 + CH4 — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 + 2O2 ⟶ CO2↑ + 2H2O — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 + 2O2 ⟶ CO2 + 2H2O — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 + Cl2 ⟶ CH3Cl + HCl — yeuhoahoc.com
- ▶ C4H10 ⟶ CH4 + C3H6 — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 + H2O ⟶ CO + 3H2O — yeuhoahoc.com
- ▶ C3H8 ⟶ C2H4 + CH4 — yeuhoahoc.com
- ▶ H2O Al4C3 ⟶ Al(OH)3 CH4 — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 ⟶ C2H2 H2 — yeuhoahoc.com
- ▶ CH4 Cl2 ⟶ C HCl — yeuhoahoc.com
Các chuyên đề kiến thức liên quan
Đề Thi & Tài Liệu Hóa Học Mới Nhất
Đề thi Hóa học 12 giữa kì 1 năm 2024 – 2025 trường THPT Dĩ An – Bình Dương
Đề thi Hóa học 11 cuối học kì 1 năm 2025 – 2026 trường THPT Bình Chiểu – TP HCM
Đề cuối học kỳ 1 Hóa học 11 năm học 2024 – 2025 sở GD&ĐT Bắc Ninh
Đề cuối học kỳ 2 Hóa học 11 năm 2024 – 2025 trường THPT Hồ Nghinh – Quảng Nam
🎓 Tiện ích: Đổi Won Hàn Quốc (KRW) sang Tiền Việt
Học phí & Sinh hoạt phí Du họcCông cụ tính nhanh học phí, chi phí sinh hoạt dành cho các bạn học sinh, sinh viên tìm hiểu chương trình học bổng và du học Hàn Quốc:
Ứng dụng thực tế của chất này trong đời sống thật thú vị, trước giờ mình chỉ biết lý thuyết suông trên lớp.
Mong website cập nhật thêm nhiều bài viết về các hợp chất vô cơ phức tạp hơn nữa. Chất lượng bài viết rất tốt.
Phần lưu ý về độc tính và cách bảo quản hóa chất cực kỳ quan trọng và thiết thực. Một đánh giá 5 sao cho sự cẩn thận của tác giả.